Strona główna

Ciekawostki

Klasa I

Klasa II

Klasa III

Zadania

Klasa III

I. Dziedziczenie – sposób przekazywania genów potomstwu. Dziedziczenie następuje w momencie łączenia się rodzicielskich gamet i powstawania zygoty u organizmów rozmnażających się płciowo oraz w czasie podziału rodzicielskiej komórki lub fragmentu ciała (np. plechy), którego następstwem jest powstanie nowego osobnika u organizmów rozmnażających się bezpłciowo. Zmiany w materiale genetycznym, takie zmiany nazywane są mutacjami. Każdy osobnik powstający w wyniku rozmnażania płciowego jest inny od swoich rodziców. Dzieje się tak, ponieważ istnieje zmienność rekombinacyjna. Każdy organizm posiada po dwa allele w każdym genie. Do tworzonej gamety, służącej do rozmnażania płciowego, przechodzi tylko jeden z alleli każdego genu. Który? To sprawa losowa. Każda gameta ojca i każda gameta matki zawiera wiele genów, a każdy posiada losowo wybrany jeden allel z pary. Aby powstał nowy organizm, jedna gameta męska musi połączyć się z jedną gametą żeńską. Które z gamet spotkają się? To również sprawa losowa. W wyniku tego powstaje zygota, będąca mieszanką alleli ojca i matki i powstaje nowy, niepowtarzalny genetycznie organizm.

II. Ekologia to nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, zajmująca się badaniem oddziaływań pomiędzy organizmami, a ich środowiskiem oraz wzajemnie między tymi organizmami.

Populację tworzą osobniki należące do jednego gatunku, występujące na określonej przestrzeni w danym czasie. Osobniki populacji mogą się swobodnie krzyżować, dając płodne potomstwo.Miejsce, w którym występuje populacja to siedlisko. Każdy osobnik populacji zajmuje określoną przestrzeń nazywaną areałem. Suma areałów tworzy zasięg przestrzenny populacji.

Każdą populację charakteryzuje wiele cech. Są to:
  • liczebność – czyli liczba osobników tworzących populację.
  • rozrodczość – to zdolność populacji do wydawania potomstwa.
  • zagęszczenie – to liczba osobników danej populacji występująca na określonej powierzchni lub objętości
  • śmiertelność – to ubytki osobników występujące w populacji.
  • struktura przestrzenna populacji – to charakterystyczne rozmieszczenie osobników populacji na danym terenie.

III. Ekosystem- dynamiczny układ ekologiczny, na który składa się zespół organizmów (biocenoza) połączonych relacjami troficznymi (tworzących sieć troficzną) wraz ze środowiskiem przezeń zajmowanym, czyli biotopem, w którym zachodzi przepływ energii i obieg materii.

IV. Ochrona przyrody to ogół działań zmierzających do zachowania w niezmienionym lub optymalnym stanie przyrody ożywionej i nieożywionej, a także krajobrazu. Głównym celem ochrony przyrody jest utrzymanie stabilności ekosystemów i procesów ekologicznych oraz zachowanie różnorodności biologicznej.

V. Wpływ człowieka na środowisko-Działalność człowieka najbardziej odbija się na litosferze. Działalność owa polega głównie na wprowadzaniu zmian w naturalnej rzeźbie powierzchni naszej planety. Z roku na rok populacja ludzi na Ziemi wzrasta, a co za tym idzie poszerzają się również obszary, na których ludność ta się koncentruje. Ciągle wzrastający stopień urbanizacji oraz powstawanie dużych aglomeracji miejskich, sprawiają iż konieczna okazuje się niwelacja terenu. Procesy te w bardzo wielkim stopniu zmieniają naturalną rzeźbę terenu. Zniwelowane obszary oraz te, które zostały pokryte sztucznymi nawierzchniami takimi jak na przykład beton czy asfalt, zajmują bardzo duże obszary, szczególnie w silniej zurbanizowanych regionach Ziemi. Kolejnym problemem, który pojawia się przy okazji rozwoju miast są odpady, a konkretniej ich składowanie. Wielkie ilości komunalnych odpadów produkowanych przez miasta powodują ogromne zmiany w środowisku, powodując takie zjawiska jak degradacja wód oraz gleb. Następnym problemem związanym z urbanizacją jest rozwój sieci komunikacyjnych. Budowane są autostrady, drogi szybkiego ruchu, kolejowe magistrale, a także lotniska. Niszczące dla środowiska są także przeobrażenia, które następują w górnych warstwach skalnych, w skutek budowy w górotworach tuneli, zwłaszcza dla dróg górskich. Przeobrażenia te bardzo często następują na długości kilkudziesięciu kilometrów. Kolejnymi sztucznymi elementami rzeźby terenu są bez wątpienia wały ochronne, które zabezpieczają brzegi morskie przed falami. Budowa kanałów czy wałów przeciwpowodziowych także w znacznym stopniu zmienia rzeźbę. Człowiek od momentu pojawienia się na Ziemi użytkuje wodę do różnych potrzeb, niestety z czasem duża część hydrosfery uległa zmianom, jej stan zaczął się pogarszać. Działanie człowieka spowodowało poważne zanieczyszczenia zasobów wodnych, obecnie trwają działania mające na celu poprawę stanu i jakości wody. Głównym problemem miejskiego zanieczyszczenia powietrza, który ma istotny wpływ na system klimatyczny, są emisje substancji nieorganicznych:
1. wysokie emisje dwutlenku siarki,
2. wysokie emisje tlenków azotu,
3. emisja niektórych substancji, które zakłócają naturalne cykle w atmosferze, np. freony.

Zmniejszenie zanieczyszczeń powietrza może być osiągnięte poprzez:

  • zastosowanie alternatywnych źródeł energii, jakimi są energia słoneczna, wiatrowa, czy wodna, co przyczyniłoby się do znacznego ograniczenia emisji szkodliwych dla atmosfery gazów (dwutlenku węgla, tlenków siarki);
  • zakładanie w elektrowniach i elektrociepłowniach stosujących jako źródło energii zasiarczony węgiel specjalnych instalacji odsiarczających spaliny, co ograniczyłoby emisję dwutlenku siarki;
  • ocieplanie budynków i stosowanie mierników energii w celu ograniczenia strat energetycznych w budynkach mieszkalnych i zakładach przemysłowych;
  • przeprowadzenie modernizacji w zakładach przemysłowych oraz zastosowanie w nich mniej szkodzących środowisku, nowoczesnych technologii;
  • zaprzestanie stosowania węgla jako opału w małych kotłowniach i paleniskach domowych;
  • budowę obwodnic wokół miast w celu wyeliminowania w nich ciężkiego transportu;
  • korzystanie z komunikacji miejskiej, bądź poruszanie się pieszo, czy rowerem;
  • w samochodach stosowanie specjalnych katalizatorów i filtrów oczyszczających spaliny oraz tankowanie benzyny bezołowiowej;
  • tworzenie deptaków i stref przeznaczonych tylko dla pieszych oraz rowerzystów w centrach miast i osiedli w celu ograniczenia tam ruchu samochodowego, a tym samym ilości produkowanych spalin.